Alle berichten van: Elisabeth Pietermaat


Versterking positie lokale rekenkamers: verbeterruimte in afwachting van wetgeving

Versterking positie lokale rekenkamers: verbeterruimte in afwachting van wetgeving

Binnen de lokale democratie ondersteunt de rekenkamer de gemeenteraad bij het uitoefenen van zijn controlerende en kaderstellende rollen. De rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur en is op die manier een belangrijk onderdeel van het stelsel van checks and balances binnen het gemeentebestuur. Althans, zo stond dit de wetgever voor ogen. In de praktijk bestaat een grote variëteit in de wijze waarop lokale overheden de rekenkamerfunctie vormgeven en uitvoeren. Uit onderzoek is gebleken dat het rekenkamerwerk niet in alle gemeenten even goed uit de verf komt. Er bestaan grote verschillen in lokale rekenkamercultuur en -activiteit. Die verschillen zijn om voor de hand liggende redenen ongewenst: het is de bedoeling dat er in elke gemeente gedegen rekenkameronderzoek plaatsvindt. Om de positie en het functioneren van de decentrale rekenkamers te versterken is sinds eind 2019 een voorstel voor de Wet versterking decentrale rekenkamers aanhangig bij de Tweede Kamer. Vooruitlopend op de komst van nieuwe wetgeving stimuleert de minister van BZK alvast de revitalisering van de lokale rekenkamer met een inspiratiedocument om het bewustzijn van het belang van een goed functionerende rekenkamer te vergroten.

In dit blogbericht praten we u bij over de achtergronden en inhoud van het wetsvoorstel, de stand van zaken rondom de behandeling ervan en over de kort geleden door de minister van BZK gepubliceerde handreiking waarmee gemeenten al op korte termijn werk kunnen maken van verbetering van de effectiviteit van het functioneren van de rekenkamer en de samenwerking tussen rekenkamer en raad. (meer…)

Beperkte kennisneming van dossierstukken vanwege gewichtige redenen: een overzichtsuitspraak van de Afdeling

Beperkte kennisneming van dossierstukken vanwege gewichtige redenen: een overzichtsuitspraak van de Afdeling

Procespartijen hebben recht op kennisneming van alle stukken uit het dossier. In het bestuursrecht kan, als daar gewichtige redenen voor zijn, een uitzondering op dit uitgangspunt worden gemaakt. Daarbij zijn er twee smaken: de partij weigert volledig om de stukken te overleggen of de partij deelt mede dat uitsluitend de bestuursrechter van de stukken kennis mag nemen. De bestuursrechter beslist vervolgens of de weigering dan wel beperking van de kennisneming gerechtvaardigd is (artikel 8:29, derde lid, Awb).

Op 10 juni 2020 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) een handzame en voor de praktijk behulpzame overzichtsuitspraak gedaan over verzoeken om beperkte kennisneming van stukken op grond van artikel 8:29 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In dit blog bespreken wij de door de Afdeling genoemde hoofdlijnen en voegen daar hier en daar een praktische opmerking aan toe. (meer…)

Jaarverslag Raad van State 2019: een pleidooi voor vergroting van constitutionele geletterdheid in het belang van de rechtsstaat en een transparante dialoog met de buitenwereld

Jaarverslag Raad van State 2019: een pleidooi voor vergroting van constitutionele geletterdheid in het belang van de rechtsstaat en een transparante dialoog met de buitenwereld

Het recent gepresenteerde jaarverslag 2019 van de Raad van State nodigt uit tot integrale lezing. Het biedt de lezer een uptempo geschreven beschouwing over de werking van de democratische rechtsstaat en het delicate evenwicht tussen de instituties waarover de staatsmacht is verdeeld: de wetgever, het openbaar bestuur en de rechter. Daarbij wordt in het bijzonder aandacht gegeven aan de rol en de opdracht van de rechter als grensbewaker binnen de democratische rechtsstaat.

We beginnen dit blogbericht met een introductie van dit jaarverslag.  Daarna nemen wij in deel 1 van dit bericht de belangrijkste elementen uit de algemene beschouwing van de Raad van State met u door.

In het tweede deel bespreken we het jaarverslag van de Afdeling bestuursrechtspraak. Daarin wordt, behalve aan een aanzienlijk aantal belangwekkende uitspraken, met name aandacht besteed aan het thema ‘transparantie en dialoog met de buitenwereld’. Ook de thema’s rechtseenheid en bevorderen van rechtsontwikkeling komen aan bod. (meer…)

Sms- en WhatsApp-berichten vallen onder de Wob: hoe nu verder?

Sms- en WhatsApp-berichten vallen onder de Wob: hoe nu verder?

Op 20 maart 2019 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak uitspraak gedaan over de vraag of de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) van toepassing is op sms- en WhatsApp-berichten. De uitspraak is helder: op sms- en WhatsApp-berichten over een bestuurlijke aangelegenheid is de Wob van toepassing, ongeacht of deze berichten op de zakelijke of privé telefoon van een bestuurder of ambtenaar staan. Of dit nu tot meer openbaarheid leidt, is maar de vraag.

De Afdeling signaleert al dat de uitspraak niet betekent dat er geen vertrouwelijke berichten meer per sms of WhatsApp kunnen worden verstuurd. Vaak zal sprake zal zijn van persoonlijke beleidsopvattingen bestemd voor intern beraad die op grond van artikel 11 Wob niet voor openbaarmaking in aanmerking komen. Ook het goed functioneren van het bestuur kan in de weg staan aan openbaarmaking van de berichten (artikel 10, tweede lid, onder g, Wob), evenals andere uitzonderingsgronden van artikel 10 Wob. Hoe dan ook, met de uitspraak staat vast dat in voorkomende gevallen sms- en WhatsApp berichten (lees: chatberichten) in de besluitvorming over een Wob-verzoek zullen moeten worden betrokken. Dat is – zacht uitgedrukt – gemakkelijker gezegd dan gedaan. Hoe moet dit nu verder? (meer…)

Jaarverslag Raad van State 2018: een oproep aan de wetgever om zijn rol in de trias waar te maken

Jaarverslag Raad van State 2018: een oproep aan de wetgever om zijn rol in de trias waar te maken

Eén van de vaste momenten in het bestuursrechtelijk jaar is de publicatie van het jaarverslag van de Raad van State. Daarin geeft de Raad van State een overzicht van ontwikkelingen die de Raad waarneemt in zijn taak als adviseur en hoogste bestuursrechter. Wij stellen vast dat dit jaarverslag een sterk accent legt op thema’s rondom de kwaliteit van wetgeving en de gevolgen die dat heeft voor de verhoudingen binnen de trias. Dat lijkt taaie kost, maar blijkt – bij lezing van het jaarverslag – boeiende lectuur voor iedereen die te maken heeft met het opstellen en uitvoeren van regelgeving, zowel bij de rijksoverheid, als bij decentrale overheden. In dit blogbericht staan we stil bij de belangrijkste thema’s die in het jaarverslag over 2018 aan de orde komen. (meer…)